Archive for the ‘polityczne nowości’ Category

Ustalenie trwałego pokoju

Trudno sobie wyobrazić świat, w którym nie byłoby konfliktów zbrojnych, wojen, przemocy i okrucieństwa, a jednocześnie marzenia o takim świecie towarzyszą wielu ludziom. Najbliższy taki świat jest pacyfistom, czyli zwolennikom doktryny politycznej głoszącej pokój i rozwiazywanie wszelkich konfliktów drogą pokojową. Pacyfiści uważają, że każda wojna jest zła, czy to agresywna, czy też obronna, a nawet narodowowyzwoleńcza. Idee pacyfistyczne narodziły się już w okresie starożytnym. Pewne sformułowania możemy zauważyć w filozofii stoickiej oraz epikurejskiej. Jednak pacyfizm jako ruch społeczny ukształtował się w formie, jaką znamy współcześnie, dopiero na początku dziewiętnastego wieku. To działaniom tych ruchów trzeba przypisać m.in. ustanowienie przez Alfreda Nobla narody pokojowej, dla osób lub organizacji zaangażowanych w szerzenie idei pokoju na świecie. Kiedy wybuchła pierwsza wojna światowa był to prawdziwy cios dla zwolenników świata bez przemocy i barbarzyństwa wojennego. Po wojnie próbowano stworzyć organizacje międzynarodowe, które miały czuwać nad przestrzeganiem pokoju na świecie. Okazało się jednak, że Liga Narodów w żaden sposób nie mogła przeciwstawić się nadchodzącej drugiej wojnie światowej. Continue reading “Ustalenie trwałego pokoju” »

Co głosi feminizm

Jednym z najbardziej popularnych ruchów społecznych w dwudziestym wieku jest niewątpliwie feminizm, który głosi konieczność zrównania w prawach mężczyzn i kobiety. Postuluje również konieczność wyzwolenia kobiet w sensie ekonomicznym, społecznym, kulturowym i politycznym. Za początek feminizmu można uznać ruch emancypacyjny, który narodził się w Stanach Zjednoczonych i miał wiele przedstawicielek w Europie, szczególnie w Wielkiej Brytanii. Panie słusznie domagały się zrównania praw mężczyzn i kobiet, w dodatku czyniły to w czasach, gdy większość Europejek nie miała nawet praw wyborczych.
Wśród znanych Polek emancypantkami były np. Helena Modrzejewska, najsłynniejsza polska aktorka i Maria Skłodowska Curie, laureatka nagrody Nobla za badania nad promieniowaniem i odkrycie dwóch pierwiastków promieniotwórczych. Swoistą odmianą ruchu emancypantek były sufrażystki, które organizowały masowe manifestacje i były dość stanowcze w swoich postulatach. Posuwały się nawet do strajków i głodówek. Sufrażystki były nawet na początku zwalczane przez policję i zamykane w więzieniach. Walka feministek była naprawdę istotna, bo niektóre państwa w bardzo późnym okresie przyznały kobietom prawa wyborcze. Continue reading “Co głosi feminizm” »

Nowe ruchy społeczne

Pod koniec dwudziestego wieku narodziło się wiele ruchów społecznych, które mają bezpośredni wpływ na działania państwa. Wśród tych ruchów są cztery, których wpływ na nowe społeczeństwa jest bardzo poważny. Chodzi tu o anarchizm, pacyfizm, feminizm i ekologizm. Anarchizm jest związany z ruchami mocno lewackimi i krytykuje idee państwa liberalnego. Anarchiści uważali i nadal uważają, że największym wrogiem współczesnego człowieka jest właśnie państwo, dlatego dążą do likwidacji wszelkich struktur państwowych dostępnymi sobie drogami. W latach osiemdziesiątych dwudziestego wieku najpoważniejszymi wyrazicielami tego ruchu byli antyglobaliści, protestujący miedzy nierównościami ekonomicznymi, zastępowaniu kultury lokalnej miałką kulturą masową. Widać ich szczególnie podczas forów ekonomicznych najbogatszych państw, gdzie często i ostro protestują. Ekologizm zaś uważa za podstawowy problem współczesnej ludzkości szybką degradację środowiska naturalnego, co według radykalnych ekologów może doprowadzić do upadku człowieka jako gatunku. Ekolodzy mają swoich zwolenników wśród członków wielu partii politycznych. Czasami sami też zakładają partie, które nawet wchodzą do struktur rządzących, jak to się dzieje w Niemczech. Continue reading “Nowe ruchy społeczne” »

Naruszanie praw człowieka

W każdym państwie może dojść do naruszenia praw jednostki. Już Monteskiusz powtarzał, że wola państwa jest ważniejsza od woli jednostki, ale przecież to jednostka tworzy państwo i każdy organizm państwowy powinien przestrzegać praw każdego człowieka. Należy jednocześnie pamiętać, że prawa jednostki nie mogą być zagrożeniem dla ogółu. Wciąż jeszcze istnieją państwa, gdzie wolność jednostki jest łamana w sposób nieraz brutalny. Przykłady takich zachowań można zaobserwować i w powojennej historii Polski, kiedy to odgórnie narzucono społeczeństwo nowy ustrój i nie pozwolono na wyrażanie własnej opinii. Na szczęście te czasy mamy już za sobą, ale tym bardziej powinniśmy być wyczuleni na łamanie takich zasad w imię najważniejszych nawet ideologii. Zresztą widzimy na przykładzie faktów historycznych do czego może doprowadzić przekonanie, że w imię słusznej ideologii można łamać pojedynczych ludzi. Cel nie powinien uświęcać środków. Jednostka ma prawo do wypowiadania własnych poglądów, wolności religijnej i ekonomicznej. Powinniśmy uszanować poglądy innych. Continue reading “Naruszanie praw człowieka” »

Zagrożenia współczesnej demokracji

Mimo, że demokracja wypracowała przez lata mechanizmy obronne, które sprzyjają jej stabilizacji, zawsze mogą się pojawić zagrożenia, które doprowadzą do wynaturzeń samego systemu lub jego upadku. Jest takich zagrożeń kilka. Do najpoważniejszych należy dyktat większości. Uznaliśmy wszyscy, że nigdy całość społeczeństwa nie będzie jednoznaczna w swoich opiniach i ocenach. Państwo musi jednak funkcjonować, więc trzeba brać pod uwagę większość. Trzeba sobie jednak zadać pytanie, czy większość ma zawsze rację. Przecież to większość decydowała o zwycięstwie ideologii faszystowskiej w Niemczech, to większość społeczeństwa tureckiego opowiada się za ograniczeniem praw Kurdów itd. Nie można też pozwolić na to by w imię mniejszości ograniczać prawa większości i narzucać wszystkim takie same poglądy. Gdzie jest więc równowaga i jakich sposobów używać, by nie naruszać uniwersalnych wartości człowieka. Państwa demokratyczne zabezpieczają się w różnorodny sposób. W konstytucjach zapisane są ustawowo prawa mniejszości. Barierą są też wszelkie międzynarodowe umowy i konwencje. Continue reading “Zagrożenia współczesnej demokracji” »

Ograniczenie swobód obywatelskich

W państwie demokratycznym każdy z obywateli ma zagwarantowane określone prawa. Oczywiście nie zawsze są one całkowicie przestrzegane, zdarzają się przypadki, kiedy o nasze prawa musimy walczyć, ale instytucje, powołane przez państwo, stoją na straży porządku i praw każdego człowieka. Istnieją jednak formy sprawowania rządów, kiedy prawa człowieka są nagminnie łamane. W państwach totalitarnych, których wciąż na świecie jest sporo, dochodzi do nagminnego łamania wszelkich praw i prześladowań politycznych. Władza państwa totalitarnego jest nieograniczona. Jego idea zrodziła się we Włoszech za Benito Mussoliniego, a wywodziła się z ideologii faszystowskiej. Państwo totalitarne ingeruje we wszystkie sfery życia człowieka, nawet ściśle prywatne. Władzę sprawuje często jednostka, albo grupa ludzi powiązana wspólnymi interesami. Przykładem takiego państwa były faszystowskie Włochy. Związek Radziecki, Hiszpania pod rządzami generała Franko, hitlerowskie Niemcy, a współcześnie są to: Kuba, Korea Północna, Białoruś i dałoby się wymienić jeszcze wiele. Continue reading “Ograniczenie swobód obywatelskich” »

Pośrednie formy demokracji

Oprócz bezpośredniego wpływania na działalność państwa, mamy możliwość również wpływania pośredniego. Możemy przecież wybierać organy sprawujące władzę w naszym państwie. Dzieje się tak wtedy, kiedy wybieramy naszych przedstawicieli do obu izb parlamentu. To oni w naszym imieniu sprawują władzę ustawodawczą. Im lepszych kandydatów poprzemy, tym lepszy będzie nasz parlament, co będzie miało bezpośredni wpływ na stanowienie obowiązującego prawa. Poza tym wybieramy prezydenta, czynimy to w wyborach bezpośrednich oraz władze samorządowe, które bezpośrednio wpływają na funkcjonowanie naszej małej ojczyzny. Możliwość uczestnictwa w życiu politycznym i społecznym daje też przynależność do różnych organizacji i stowarzyszeń. Działając w określonej partii mamy wpływ na jej program i funkcjonowanie. Kiedy nasza partia dojdzie w wyniku demokratycznych wyborów do władzy, może realizować program, Continue reading “Pośrednie formy demokracji” »

Demokratyczne życie publiczne

Demokracja jest forma rządów, która zapewnia przeciętnemu obywatelowi dość szeroki dostęp do władzy i podejmowania decyzji. Inna sprawa, że nie zawsze ten zwykły obywatel pragnie w takich decyzjach uczestniczyć. Tak jest np. w demokracji polskiej, kiedy obserwujemy, że podczas jakichkolwiek wyborów frekwencja nie jest zbyt wysoka. Niektórzy mówią, że to świadczy o pewnej naszej niedojrzałości. Inni zaś twierdzą, że wpływ pojedynczego obywatela na państwo jest znikomy, wiec nie ma po co właściwie się wysilać. Jakby jednak nie oceniać, w demokratycznym świecie jest wiele form, dzięki którym mamy możliwość uczestnictwa. Te formy można podzielić na bezpośrednie i pośrednie. Do form bezpośrednich należy przede wszystkim referendum, czyli powszechne głosowanie obywateli, mających pełnie praw wyborczych. To forma jest np. podstawą demokracji w Szwajcarii. W naszym kraju konstytucja też dopuszcza formę referendum w przypadkach naprawdę ważnych. I tak odwołano się do opinii obywateli w chwili, kiedy nasze państwo miało wstępować do Unii Europejskiej. Continue reading “Demokratyczne życie publiczne” »

Wartości w demokracji

Jedną z największych wartości demokracji jest równość. Zapewnia to równą szansę rozwoju wszystkim obywatelom państwa. Oczywiście nie chodzi tu o to, żeby wszyscy mieli po równo. Taki podział dóbr materialnych „przerabiali” już komuniści i nikomu to nie wyszło na dobre. Każdy z nas ma tę możliwość, ale nie oznacza to, że wszyscy taką samą. Mieszkaniec dużego miasta będzie miał na pewno większy dostęp do dóbr kultury, reprezentowanych przez kino, teatr, filharmonii niż mieszkaniec wioski. Z równością wiąże się pojęcie sprawiedliwości. Poczucie sprawiedliwości wiąże się z ogólnym poczuciem dobrobytu panującego w danym społeczeństwie i skutecznością państwa, objawiającego się w działaniach nakierowanych na wyrównywanie szans. Co ciekawe różne doktryny polityczne mają różne rozumienia tych pojęć. Dla liberałów równość oznacza również zróżnicowanie w posiadaniu, bowiem każdy z nas ma inne możliwości intelektualne, cechy charakterologiczne więc różnorodni podchodzi do osiągania zamierzonych celów. Socjaliści podkreślają natomiast, Continue reading “Wartości w demokracji” »

Wolność pojęcie wieloznaczne

Wolność jest pojęciem, które zdaje się leżeć u podstaw współczesnej demokracji, ale należy pamiętać, że jest to pojęcie wieloznaczne i czasami wolność jednostki powinna być korygowana dla dobra większości obywateli. Jeśli mówimy, że jednostka jest całkowicie wolna, to przecież nie oznacza to, że może robić absolutnie wszystko, co jej się podoba. Jeśli w swoich działaniach zagraża innym ludziom, to przecież nie będziemy mówili, że powinno się jej na to pozwolić. Wolość jest też pojęciem wieloznacznym. Jeśli mówimy o wolości fizycznej, to jej ograniczeniem będzie zarówno pobyt w więzieniu, ale i ciężka choroba. Wolność w sensie psychicznym może oznaczać samorealizację zgodą z oczekiwaniami poszczególnej jednostki. W sensie prawnym oznacza możność zachowania własnego ja i podejmowania wszelkich działań, które oczywiście mieszczą się w zakresie prawa. Wolnością w sensie moralnym będzie możliwość postepowania zgodnie z własnym sumieniem. Oczywiście, jeśli chodzi o państwo, to bardziej interesuje nas wolność obywatelska. Continue reading “Wolność pojęcie wieloznaczne” »