Archive for the ‘polityczne nowości’ Category

Podstawowe zasady demokracji

Demokracja nie jest najwspanialszym ustrojem politycznym, ale do tej pory nie wymyślono czegoś bardziej doskonałego. Kryzys, jaki demokracja przeżywała w pierwszej połowie dwudziestego wieku na szczęście się skończył i teraz demokracja raczej się rozwija, chociaż nie jest wolna od zagrożeń. Są pewne fundamentalne zasady, które powinny być przestrzegane, aby demokracja funkcjonowała prawidłowo. Do takich zasad należy zasada suwerenności narodu, która polega na podejmowaniu decyzji przez naród. W monarchii absolutnej to władca był ostatecznym odnośnikiem tego, co się dzieje w państwie, to do niego należały wszystkie decyzje. Myślicielom oświeceniowym zależało na tym, by tę zasadę zmienić. Na szczęście się to udało i teraz to całość obywateli podejmuje najważniejsze decyzje w państwie. Może to czynić bezpośredni i pośrednio. Z pojęciem władzy bezpośredniej mamy do czynienia wtedy, gdy to każdy obywatel ma wpływ na decyzję. Tak jest w przypadku referendum, weta, inicjatywy ludowej. Z władzą pośrednią mamy do czynienia wtedy, Continue reading “Podstawowe zasady demokracji” »

Rozwój współczesnej demokracji

Demokracja w znaczeniu współczesnym rozwinęła się po zwycięskich rewolucjach burżuazyjnych we Francji i Anglii. Podstawą były teoretyczne pisma i rozważania oświeceniowych myślicieli. Podwaliny podłożył niewątpliwie Monteskiusz , który stwierdził, że władza państwowa musi składać się z trzech niezależnych członów, czyli władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej. Ta ostatnia powinna być całkowicie niezależna. Ważne uwagi zgłosił również Rousseau, który był zwolennikiem podporządkowania woli jednostki woli ogółu. W oświeceniu dostrzeżono też fakt, że jednostka powinna być istotą wolną, niezależną. Jasno określono, że władza nie pochodzi od Boga lecz jest wynikiem umowy społecznej. Podstawą funkcjonowania obywatela w państwie stała się konstytucja, w której jasno i precyzyjnie określono prawa i obowiązki obywatela. Pierwszymi w pełni demokratycznymi konstytucjami stały się konstytucje Stanów Zjednoczonych i Francji. Polacy również mieli swój udział tworząc w 1773 roku konstytucję 3 Maja. Niestety nasi przodkowie nie mieli szansy sprawdzenia jej funkcjonowania, Continue reading “Rozwój współczesnej demokracji” »

Początki demokracji polskiej

Początków polskiej demokracji należy szukać na początku piętnastego wieku i wiązać ją z jedną grupą społeczną, czyli szlachtą. Demokracja szlachecka osiągnęła apogeum w siedemnastym wieku i oznaczała pełnie władzy dla społeczności szlacheckiej. Mieszczaństwo było traktowane drugorzędnie, a chłopi jako obywatele byli praktycznie pomijani. Trzeba powiedzieć, że tak potężny rozkwit demokracji szlacheckiej, związany z ograniczeniem władzy pozostałych grup jest wynikiem słabości władzy królewskiej. Dopóki tron królewski pozostawał dziedziczny, król nie musiał aż tak bardzo ustępować szlachcie. Mógł doskonale operować metodą marchewki w postaci nadań ziem królewskich i wysokich stanowisk w państwie. W chwili, kiedy władzę objęli królowie elekcyjni, musieli się zgodzić z pewnymi warunkami stawianymi przez szlachtę, która przecież gremialnie wybierała nowego króla. Podstawowe przywileje były zawarte w artykułach henrykowskich, ale każdy kolejny władca, który zamierzał objąć tron polski, musiał liczyć się z kolejnymi wymaganiami stawianym przez szlachtę. Continue reading “Początki demokracji polskiej” »

Historia powstania demokracji

Większość ludzi na kuli ziemskiej uważa, że demokracja jest obecnie najlepszą formą rządów we współczesnym świecie. Nie oznacza to oczywiście, że jest to forma doskonała, ale jak powiedział jeden z oświeceniowych myślicieli: nic lepszego jeszcze nie wymyślono. Demokracja znana we współczesnej Europie od osiemnastego wieku, swoją istotę wywodzi ze świata starożytnego. Jest formą rządów, w której władzę sprawują bezpośrednio obywatele za pomocą wybieranych przez siebie przedstawicieli. W starożytnej Grecji demokracja została wprowadzona po reformach Solona i Klejstenesa. Władza należała do ludu, ale nie można tego rozumieć dosłownie. Ludem bowiem był każdy mężczyzna, który ukończył dwadzieścia lat, był człowiekiem wolnym i przede wszystkim rdzennym mieszkańcem Aten. Kiedy się przeliczy rdzennych obywateli, okaże się, że greckim polis rządziło około dziesięciu procent całego społeczeństwa. Na decyzję nie miały więc wpływu kobiety i niewolnicy. Trzeba jednak zauważyć, że każdy posiadający pełnię praw mógł uczestniczyć bezpośrednio w podejmowaniu decyzji, Continue reading “Historia powstania demokracji” »

Definicja słowa polityka

Polityka jest słowem, które wywodzi się z języka greckiego, a oznacza ogólnie sprawy państwowe. Oczywiście w starożytności to pojęcie miało zupełnie inny zakres pojęciowy niż współcześnie i dotyczyło raczej samego znaczenia „polis” jako organizmu państwowego. Samo słowo pojawiło się w pismach najwybitniejszych starożytnych filozofów – Platona i Arystotelesa. Współcześnie polityka może oznaczać samą sztukę rządzenia państwem, ale też i wszelkie przejawy życia społecznego. Przez politykę rozumie się też pewne sposoby zachowania i postepowania. Można ją też różnorodnie podzielić. Najpowszechniejszy podział jest to podział na politykę wewnętrzną i zagraniczną. Każda z nich ma jest równie ważna. Oczywiście przeciętnego obywatela bardziej obchodzi polityka wewnętrzna, bo to ona bezpośrednio rzutuje na jakość życia w państwie. Nie łudźmy się jednak, że polityka zagraniczna nas nie dotyczy. Continue reading “Definicja słowa polityka” »