Czy ludzie religijni mają inną osobowość od niereligijnych?

mar

Czy różnice między osobami religijnymi i nie wyznającymi aktywnie wiary są aż tak głębokie że sięgają osobowości? Nowe badania pokazują, że…

tak.
Francis i Bourke (2003) pokazali, że religia różnicuje ludzi w pięciu aspektach osobowości.

Kogo badano:
W badaniu wzięło udział 1070 uczniów z 20 szkół średnich w południowo-wschodniej anglii. 34% stwierdziło że przynależy do kościoła anglikańskiego, 27.6% katolickiego, 10.4% do innego chrześcijańskiego kościoła i 27.1% powiedziało, że nie należy do żadnego religijnego zgromadzenia.

Jak badano zależności:
Otóż, użyto dwóch kwestionariuszy do określenia religijności i osobowości.

Religijność była oceniona przy pomocy Skali Francis’a do pomiaru postaw wobec chrześcijaństwa. 24 pytania dotyczyły emocjonalnego zaangażowania w wiarę w Boga, Jezusa, biblię, modlitwę i kościół.

Osobowość była mierzona testem osobowości Cattell’a dostosowanym do tej grupy wiekowej. Test Cattell’a opisuje osobowość na 16 wymiarach i są to: czynnik A – wiązka cech określana jako Serdeczność, czynnik B – sposób Rozumowania, czynnik C – Emocjonalna stabilność, czynnik E – Dominacja, czynnik F – Żwawość, czynnik G – Sumienność, czynnik H – Śmiałość, czynnik I – Wrażliwość, czynnik L – Czujność, czynnik M – Abstrakcyjność, czynnik N – Skrytość, czynnik O – Bojaźliwość, czynnik Q1 – Otwartość na zmianę, czynnik Q2 – Samowystarczalność, czynnik Q3 – Perfekcjonizm, czynnik Q4 – Napięcie psychiczne.
Układ tych 16 wymiarów stanowi zbiór względnie trwałych indywidualnych cech (wrodzonych i wyuczonych), który jest podłożem kształtowania się innych właściwości jednostki.

Wyniki badania:
Wykryto różnice w 5 czynnikach:

Czynnik E – osoby religijne są bardziej uległe, skromne, łatwiej podporządkowujące się, natomiast osoby niereligijne są bardziej dominujące, asertywne, agresywne, uparte, konkurujące. Wg podręcznika do tego testu (Cattell i koledzy, 1984) wysoka wyniki na skali dominacji może prowadzić do nieposłuszeństwa, niezależności, upartości i asocjalnych zachowań.

Czynnik F – osoby religijne są bardziej spokojne, powściągliwe, ostrożne, rozważne, małomówne, poważne, natomiast osoby niereligijne są bardziej entuzjastyczne, impulsywne, ekspresywne, beztroskie. Wg podręcznika do tego testu (Cattell i koledzy, 1984) bardziej pogodne jednostki miały mniej karzące i bardziej optymistyczne środowisko, bezpieczną i mniej wymagającą rodzinną atmosferę.

Czynnik G – osoby religijne są bardziej zgodne, sumienne, wytrwałe, poważne, dostowoujące się do zasad natomiast osoby niereligijne bardziej ignorują zasady i są bardziej pobłażliwe. Wg tego samego podręcznika młode sumienne/zgodne osoby widzą siebie jako mające rację i ajko strażników manier i moralności.

Czynnik I – osoby religijne są bardziej wrażliwe, nadopiekuńcze, polegające na intuicji natomiast osoby niereligijne są bardziej niezależne, samodzielne, polegające na sobie samym, realistyczne. Podręcznik do testy mówi że młode bardziej wrażliwe osoby nie lubią okrutnych ludzi i ‘twardych’ zawodów (prac), lubią romantyczne podróże i nowe doświadczenia, są nieco frywolne i niestabilne, lubiące estetykę.

Czynnik Q3 – osoby religijne są bardziej zdyscyplinowane, kontrolujące się, szanujące siebie, wymagające od siebie natomiast osoby niereligijne są mniej zdyscyplinowane, bardziej swobodne, niedbające o zasady społeczne, niekotrolujące się, podążające za własnymi pragnieniami. Cytowany już podręcznik stwierdza, że bardziej zdysciplinowani młodzi ludzi starają się akceptować standardy etyczne, są ambitne żeby zrobić coś dobrze, zaniepokojone o swój wizerunek, uważne na innych, przezorne, ograniczają i kontrolują swoją ekspresję emocjonalną.

Wnioski:
Obie grupy osób religijnych i niereligjnych przejawiają społecznie pożądane cechy i te mniej pożądane. Nie można więc powiedzieć, że któraś grupa jest „lepsza”. Zastanawiam się za to czy to rzeczywiście treści religijne stoją za tymi różnicami, czy też bardziej to, jacy są rodzice tej młodzieży. Zapraszam do artykułu, który skupia się tylko na tym problemie.

Bez względu na odpowiedź na powyższe pytanie można stwierdzić, że zestaw wartości proponowanych przez religię wzmacnia niektóre pozytywne cechy ale wzmacnia też negatywne. Podobnie zresztą jak w grupie niereligijnych.

Chciałbym zobaczyć dalsze badania pokazujące przyczynę tych różnic a nie tylko powiązania.

Jeśli wiecie coś na ten temat, dajcie znać.
Marcin

Badania, niewierzący, osobowość, religijność, wierzący

Podobne tematy

E-mail Komentarz Facebook

1 Komentarz

Grzegorz pisze:

19 września 2010 o 16:56

Napisałeś „Zastanawiam się za to czy to rzeczywiście treści religijne stoją za tymi różnicami, czy też bardziej to, jacy są rodzice tej młodzieży.” Moim zdaniem cechy osobowości nie są skutkiem kultywowania religijnych obrzędów, lub niewiary, ale raczej przyczyną – są czynnikiem który ma wpływ na to czy ktoś przyjmie religijne dogmaty czy też nie.