1

2

3

4

5

 

Rola związków zawodowych

W wielu państwach dość dużą rolę odgrywają związki zawodowe. Zaczęły one powstawać w Wielkiej Brytanii w pierwszej połowie dziewiętnastego wieku. Ich powstanie było związane z gwałtownym rozwojem przemysłu i koniecznością obrony praw pracowniczych. Szybko przeniosły się do innych krajów europejskich, a także za ocean. Związki zawodowe tworzą organizacje niezależne od pracodawców, przynajmniej tak jest w teorii. Bywa i tak, ze są dość potężnie związane z pracodawcami, albo określoną partią polityczną, jak to było z polskimi związkami zawodowymi po drugiej wojnie światowej. Dopiero powstanie Solidarności w 1980 roku odrodziło na naszych terenach prawdziwe związki pracownicze, których podstawowym zadaniem jest obrona praw zatrudnionych pracowników. Mają możliwość prowadzenia rokowań zbiorowych w naszym imieniu, dotyczących płac, ochrony zdrowia, osłon socjalnych. Są dość poważnymi grupami nacisku, jeśli reprezentują znaczne rzesze pracowników. Dobrze zorganizowane i zdeterminowane mają możliwość nawet, w przypadku niepowodzenia rokowań, zorganizowania strajku. Continue reading “Rola związków zawodowych” »

Trzy systemy partyjne

We współczesnym świecie można wyróżnić trzy systemy partyjne: jednopartyjny, dwupartyjny, wielopartyjny. Pierwszy jest charakterystyczny dla państw, w których obywatel nie ma możliwości wyboru. W państwie działa legalnie tylko jedna partia, a przynależność do niej jest często obowiązkowa. Ten system dominował w państwach, gdzie władza miała charakter dyktatorski. Obowiązywała jedna doktryna, której trzeba się było podporządkować. Tego typu system obowiązywał w Związku Radzieckim, Chinach, Albanii. System dwupartyjny oznacza, że w życiu politycznym danego państwa istnieją tylko dwie partie, które mają realny wpływ na objęcie władzy. Jest to dość zdrowa sytuacji, gdyż rządząca partia nigdy nie może być pewna swojej pozycji i nie może nadmiernie wykorzystywać władzy do własnych interesów, inaczej zostanie zmieniona podczas kolejnych wyborów. Tego typu system obowiązuje np. w Stanach Zjednoczonych. System wielopartyjny informuje nas, że w danym państwie istnieje dość duży podział społeczny. Wiadomo też, że tylko kilka partii ma realną możliwość władzy. Continue reading “Trzy systemy partyjne” »

Ustrój terytorialny państwa

Jest wiele podziałów państw, wśród których na uwagę zasługuje podział państw, ze względu na terytorium. Jeśli zastosujemy takie kryterium to możemy wyróżnić państwa unitarne i złożone. Te pierwsze charakteryzują się jednolitym porządkiem prawnym i państwowym. Poszczególne jednostki terytorialne takiego państwa są podporządkowane centralnym organom władzy i nie maja żadnej autonomii. Do takich państw możemy oprócz Polski zaliczyć: Węgry, Danię, Finlandię, czy Francję. Innym typem jest państwo złożone, które charakteryzuje się tym, że poszczególne części składowe tego państwa mają niemal nieograniczoną samodzielność, co skutkuje powstaniem samodzielnej władzy ustawodawczej, sądowniczej i wykonawczej. Jest tylko kilka elementów wiążący dany organizm państwowy w jedno. Do tego typu państw należą m.in. Stany Zjednoczone. Prawie każdy stan ma inne prawo i może wybierać własnego gubernatora. W niektórych stanach jest wykonywana kara śmierci, a w niektórych nie. Obecnie państwa złożone dzielimy na federacje i konfederacje. Federacje mają dużą swobodę w stanowieniu prawa i pewną samodzielność polityczną, ale nie mogą myśleć o odłączeniu się i utworzeniu nowego organizmu państwowego. Continue reading “Ustrój terytorialny państwa” »

Współczesne formy rządów

We współczesnym świecie występują dwie formy rządów. Jest to monarchia i republika. Monarchia jest już zanikającą formą rządów. W takim państwie głową państwa jest król, książę, cesarz, sułtan. Władza jest najczęściej dziedziczona i sprawowana dożywotnio. W Rzeczpospolitej szlacheckiej władza należała do króla, ale obieralnego. Kiedy wygasły dwie wielkie dynastie – Piastów i Jagiellonów, ogół szlachty wybierał króla podczas tzw. wolnej elekcji. W zamian za przywilej władania król musiał się zobowiązać do wielu ustępstw na rzecz szlachty, które były zwane przywilejami. W dzisiejszym świecie rola monarchy jest już bardzo ograniczona. Najczęściej pełni on funkcje reprezentacyjne i rozjemcze. Tak jest np. w Europie. Monarchia jest kontynuowana w Wielkiej Brytanii, Hiszpanii, Monako, Szwecji, Belgii i Norwegii. Jednak trzeba stwierdzić, że rodziny królewskie są już w obecnym świecie reliktem, choć mieszkańcy wymienionych państw są do swoich koronowanych przywódców bardzo przyzwyczajeni. Szczególnie widać to w Anglii, gdzie monarchia jest traktowana jako symbol dawnej wielkości, Continue reading “Współczesne formy rządów” »

Badanie opinii publicznej

Każdy rząd i władza muszą liczyć się z opinią publiczną. Szczególnie jest to ważne w społeczeństwach demokratycznych. Dlaczego? Otóż rząd, z władzy którego społeczeństwo jest niezadowolone, może przegrać kolejne wybory. Nie chodzi oczywiście o to, by podejmować jedynie decyzje popularne w społeczeństwie. Warto jednak odpowiednio nastawić społeczeństwo i uzasadnić podejmowane decyzje. Opinia publiczna to ogół społeczeństwa, które ma określone zdanie. Oczywiście nie jest tak, że społeczeństwo jest jednomyślne w ocenie. Chodzi o to, by uzyskać większość, przekonać ludzi do podejmowanych decyzji i działań. Politycy muszą się liczyć z oceną społeczeństwa, dlatego często opinia publiczna jest badana przez wyspecjalizowane firmy i podmioty. W Polsce badaniem opinia publicznej zajmuje się kilka firmy. Widać to szczególnie przed wyborami. Spadek poparcia o kilka słupków procentowych, wywołuje czasami prawdziwy popłoch wśród polityków. Bywa i tak, że pracownie badawcze mylą się w ocenach, ale nie wynika to z popełnianych przez nie błędów, Continue reading “Badanie opinii publicznej” »

Wpływ na odbiorców

Media mają ogromny wpływ na odbiorców. Może być to wpływ pozytywny, może być to wpływ negatywny. Ludzie bardzo spontanicznie reagują na informacje przekazywane przez nowoczesne media. Potrafią w kilka godzin pozytywnie zareagować na pomóc. Zdarza się jednak i tak, że niewłaściwie przekazana informacja może spowodować eskalacje negatywnych działań i wzrost ogólnego napięcia. Dziennikarze powinni sobie uświadomić, że dysponują potężną bronią, którą powinno się wykorzystywać w słusznych sprawach i właściwie kształtować opinię publiczną. Media kształtują również współczesną opinie publiczną. Informacja, które jest przekazywana nie musi nawet być opatrzona specjalnym komentarzem. Wystarczy jednak, że jest odpowiednio wyeksponowana, podana na początku serwisu informacyjnego i już wiemy, że ma duże znaczenie. Funkcja opiniotwórcza jest szczególnie wypełniana przez specjalistyczną prasę, ale i programy publicystyczne, nadawane w telewizji. Szczególną role w tym zakresie mają media publiczne, które misję mają zapisaną w ustawie o radiofonii i telewizji. Continue reading “Wpływ na odbiorców” »

Funkcje różnych mediów

Środki masowego przekazu odgrywają ogromna rolę w społeczeństwie. Wydaje się, że z każdym rokiem ta rola jest większa i rozleglejsza. Media są środkami komunikacji, których zadaniem jest przekazywanie informacji. Każdy z nas jednak wie, że informację można przekazać w różnej formie, z różnymi komentarzami i w różnym kontekście. Już sama kolejność przekazywania może mieć znaczenie w odpowiedniej interpretacji. Media można podzielić na tradycyjne, czyli takie, w którym komunikacja odbywa się praktycznie tylko jednostronnie – od nadawcy do odbiorcy. Do takich mediów zaliczymy radio, telewizję, prasę, książki, płyty. Istnieje również możliwość interakcji wtedy, kiedy odbiorca ma możliwość bezpośredniego wyrażenia swojej opinii i można otrzymać informację w formie zwrotnej. Takim rodzajem mediów jest przede wszystkim internet i ostatnio telewizja cyfrowa. Media pełnią przede wszystkim funkcję informacyjną. Trzeba jednak zauważyć, na rynku nastąpiła zmiana. Kiedyś najnowsze informacje przekazywała prasa, potem czyniła to telewizja. W tej chwili medium najszybszym i najnowocześniejszym jest oczywiście internet, Continue reading “Funkcje różnych mediów” »

Media czwartą władzą

Mówi się i powtarza dość często, że media mają bardzo duży wpływ na politykę. Oczywiście dzieje się tak w państwach, gdzie przestrzega się etyki dziennikarskiej i nie ma cenzury. W Polsce w okresie powojennym na prasę, radio i telewizję nałożono cenzurę i dość trudno było dziennikarzom realizować swoją misję. Praktyczne było to niemożliwe. Cenzurowano nie tylko wiadomości telewizyjne, ale praktycznie każdy program. Istniała specjalna instytucja, która zajmowała się dość skrupulatnym śledzeniem wszystkich telewizyjnych programów. Więcej nawet. Każdy film, który miał zaistnieć w telewizji lub kinie, przechodził specjalny proces, podczas którego skrupulatnie śledzono każdą minutę emisji i wydawano, albo też nie, zgodę na rozpowszechnianie filmu. Zdarzało się, że niektórych filmów nie dopuszczano do emisji, bo rzekomo ich wymowa nie była zgodna z obowiązującą ideologią, reprezentowaną przez państwo. Takie filmy lądowały na półkach i otrzymywały miano „pułkowników”. W krajach demokratycznych na szczęście cenzura nie funkcjonuje, chociaż pewnych treści nie można emitować w niektórych godzinach. Chodzi jednak bardziej o przestrzeganie obowiązującego prawa. Cenzura jako taka już na szczęście nie funkcjonuje. Continue reading “Media czwartą władzą” »

Ideologia myśli narodowej

Są doktryny społeczne, które stawiają przede wszystkim na własny naród jako źródło wszelkich wartości, które powinno się wyznawać. Do takich doktryn zalicza się nacjonalizm. Zwolennicy tej ideologii uważają, że to naród jest najdoskonalszą formą rozwoju społecznego, która jest niezbędna do pełnego rozwoju jednostki. Najważniejszymi wartościami dla nacjonalistów są: język, kultura, tradycja własnego narodu. Według nich dla bytu narodowego nieważne jest to, co dzieli poszczególne grupy w społeczeństwie, ale to, co je łączy. Jednostka także powinna podporządkować się całkowicie ideałom nadrzędnym. Gospodarka nie może funkcjonować samodzielnie i opierać się jedynie na szacowaniu zysków i strat. Dopuszczalna jest interwencja państwa dla ratowania własnych produktów. Rachunek ekonomiczny nie jest w tym przypadku ważny. Dość radykalny jest stosunek nacjonalistów do mniejszości narodowych. Są przekonani, że trzeba drastyczne ograniczyć możliwość autonomii grup mniejszościowych i powoli wchłaniać je i asymilować. W Polsce uważa się, że najwybitniejszym ideologiem nacjonalistycznym był Roman Dmowski. Continue reading “Ideologia myśli narodowej” »

Nurty myśli politycznej

We współczesnym świecie istnieje wiele nurtów myśli politycznej, które są konkretyzacją danej ideologii. Do podstawowych można zaliczyć: liberalizm, konserwatyzm, nacjonalizm, faszyzm, myśl społeczną Kościoła katolickiego, socjaldemokrację i komunizm. Z każdym z tych nurtów można się zgadzać albo i nie, ale nie można podważać ich istnienia i funkcjonowania w określonych środowiskach. Po dwóch przeciwstawnych stronach stoi konserwatyzm i liberalizm. Konserwatyzm opowiada się za niezmiennym ładem opartym na religii. Konserwatyści uważają też, że trzeba się dokładnie wsłuchiwać w dzieje historyczne i czerpać z nich nauki. Jednostka może się prawidłowo rozwijać tylko w konkretnej grupie społecznej, dlatego tak ważną rolę pełni w ich myśleniu rodzina, jako podstawowa grupa kształtująca człowieka. Społeczeństwo zaś to hierarchiczna struktura na czele które stoi elita, chociaż nie musi być to elita ekonomiczna, raczej intelektualna. Liberałowie zaś twierdzą, że wolność jednostki jest sprawą priorytetową i nadrzędną. Każdy powinien mieć wiec zagwarantowaną możliwość podejmowania samodzielnych decyzji. Continue reading “Nurty myśli politycznej” »